چرا ترید یکی از پر ریسک‌ترین کارهاست؟

جولای 29,2024

By Data Entry

ریسک در هر موقعیتی یعنی «نااطمینانی» ؛ یعنی احتمال اینکه نتیجه با چیزی که انتظار داشتیم فرق داشته باشد.
در دنیای مالی، ریسک به معنی این است که بازده واقعی سرمایه‌گذاری ممکن است با بازده مورد انتظار متفاوت باشد.
اغلب گفته می‌شود که «معامله در بازارهای مالی در واقع معامله با ریسک است.»

به زبان ساده، ریسک مالی یعنی احتمال از دست دادن بخشی یا تمام سرمایه اولیه.

اما سوال اصلی اینجاست:

با وجود احتمال ضرر و بازدهی منفی، چرا باز هم بسیاری از افراد در بازار فارکس ترید می‌کنند؟

جواب ساده است: چون ریسک فقط تهدید نیست، بلکه فرصت هم هست.

هرچه ریسک بیشتر باشد، پتانسیل سودآوری نیز بالاتر است ؛ البته برای کسانی که اصول مدیریت سرمایه و کنترل ریسک را می‌دانند.

برای مثال وقتی شما جفت‌ارز EUR/USD را می‌خرید، در واقع معتقدید که یورو در برابر دلار آمریکا قوی‌تر خواهد شد.
اما ریسک اینجاست که ممکن است برعکس شود و یورو در برابر دلار ضعیف شود؛ یعنی حرکت منفی بازار به ضرر شما تمام شود.

در نتیجه، درک و مدیریت ریسک اولین گام در مسیر یک ترید موفق و پایدار در بازار فارکس است.

رابطه ریسک و بازده

در دنیای سرمایه‌گذاری، یک اصل مهم وجود دارد به نام توازن ریسک و بازده (Risk/Reward Trade-off) یعنی هر چه میزان ریسک بالاتر باشد، انتظار بازده بالاتری هم می‌رود تا جبران ریسک انجام شده باشد. به عبارتی:

ریسک پایین = بازده پایین
ریسک بالا = بازده بالا

به همین دلیل است که معامله‌گران حرفه‌ای همیشه بین ریسک‌پذیری و بازده مورد انتظار تعادل ایجاد می‌کنند.
درک درست از این رابطه، پایه‌ی تصمیم‌گیری آگاهانه در هر معامله است.

این محصولات گوناگون در مراکزی موسوم به بورس‌ها (Exchanges) معامله می‌شوند. یکی از شناخته‌شده‌ترین بورس‌ها، بورس نیویورک (NYSE) است.

عوامل افزایش ریسک در معاملات مالی

سه عامل اصلی ریسک در معامله عبارتند از:

1- اهرم (Leverage)

اهرم به شما اجازه می‌دهد با سرمایه‌ای کوچک، حجم بزرگی از دارایی را کنترل کنید. به بیان ساده، اهرم یعنی بزرگ‌کردن سود احتمالی، اما در عین حال بزرگ‌کردن ضرر احتمالی هم.

برای مثال، اگر با ۰.۲۵٪ وجه تضمین معامله کنید، یعنی از اهرم ۴۰۰ برابری استفاده می‌کنید. فرض کنید ۱ لات GBP/USD را با نرخ ۱.۵۷۰۰ بخرید و مارجین ۰.۲۵٪ باشد؛ در این حالت شما فقط ۲۵۰ دلار پرداخت می‌کنید، در حالی که در واقع ۱۰۰,۰۰۰ دلار حجم معامله دارید.

اهرم بالاتر = ریسک بالاتر = پتانسیل سود و ضرر بیشتر

2- نوسان (Volatility)

وقتی می‌گوییم بازاری «پرنوسان» است، یعنی قیمت‌ها در آن دائم در حال بالا و پایین شدن هستند. این نوسان‌ها می‌توانند سود زیادی به همراه داشته باشند، اما در عین حال خطر ضرر هم بالاتر است. در نتیجه هرچه نوسان بیشتر باشد، ریسک هم بیشتر است، ولی شانس سود هم بالاتر می‌رود.

روانشناسی معامله‌گر (Trading Psychology)

یکی از مهم‌ترین عوامل ریسک در بازار، ذهن و احساسات خود معامله‌گر است. معامله‌گری برخلاف ظاهرش، بسیار احساسی است و احساساتی مثل ترس و طمع نقش زیادی در تصمیم‌گیری دارند. برخی از احساساتی که ممکن است در هنگام ترید تجربه کنید و کنترل آن‌ها به شدت مهم این را در جدول زیر بخوانید.

پیامد در معامله‌گری	توضیح	عامل روانی
تصمیم‌های هیجانی و پرریسک	احساسات قوی که باعث می‌شوند معامله‌گر برخلاف منطق تصمیم بگیرد	ترس و طمع
افزایش ضرر و از دست رفتن سرمایه	تمایل به نپذیرفتن ضرر و نگه داشتن معاملات زیان‌ده	امید واهی
تصمیم‌گیری نادرست و غیرمنطقی	خستگی، عصبانیت یا ناراحتی پس از ضرر	حالت ذهنی نامناسب

نتیجه: کنترل احساسات و حفظ آرامش، بخش مهمی از مدیریت ریسک حرفه‌ای است.

ابزارهای مدیریت ریسک

مهم‌ترین ابزار مدیریت ریسک، حد ضرر (Stop Loss) است. حد ضرر یعنی تعیین نقطه‌ای که در صورت رسیدن قیمت به آن، معامله به‌صورت خودکار بسته شود تا از ضرر بیشتر جلوگیری شود.

انواع حد ضرر عبارتند از:

حد ضرر سر به سر (Breakeven Stop) : وقتی سود و ضرر برابر می‌شود.
حد ضرر زمانی (Time Stop) : بعد از گذشت مدت زمان مشخص فعال می‌شود.
حد ضرر متحرک (Trailing Stop) : به ‌صورت درصدی از قیمت بازار تنظیم می‌شود و هم‌زمان با افزایش قیمت، بالا می‌رود تا سود حفظ شود.

در نهایت توصیه ما به شما این است که یاد بگیرید ضررهایتان را بپذیرید، آنها را مدیریت کنید و از آنها درس بگیرید وگرنه یک روز ممکن است ضرری کنید که کل حساب شما را نابود کند.

تحمل ریسک چیست؟

سرمایه‌گذاری‌های کم‌ریسک سود بالقوه کمتری دارند و سرمایه‌گذاری‌های پرریسک سود بیشتری ممکن است داشته باشند. به عبارتی:

ریسک پایین = بازده پایین
ریسک متوسط = بازده متوسط
ریسک بالا = بازده بالا

در نهایت، سبک معامله شما تعیین می‌کند که استراتژی‌تان چقدر پرریسک یا کم‌ریسک باشد، اما هیچ استراتژی خوبی بدون کنترل ریسک موفق نمی‌شود.

ارزیابی سطح تحمل ریسک در معامله‌گری

تحمل ریسک هر فرد متفاوت است و به سه عامل اصلی بستگی دارد:

درآمد و شرایط شخصی: شخصی که درآمد پایین و مسئولیت خانوادگی دارد، معمولا ریسک‌پذیری کمتری دارد.
افق زمانی سرمایه‌گذاری: هرچه مدت سرمایه‌گذاری طولانی‌تر باشد، ریسک کمتر است.
اهداف سرمایه گذاری: هرچه هدف مالی بزرگ‌تر باشد، ریسک بیشتری هم لازم است.

راه هایی برای کاهش ریسک در معامله‌گری

ریسک بخش جدایی‌ناپذیر معامله‌گری است، اما معامله‌گران موفق می‌دانند چگونه آن را مدیریت کنند. با به‌کارگیری برخی اصول و استراتژی‌های ساده می‌توان از شدت نوسانات و زیان‌های احتمالی کاست.

در ادامه، با چند روش مؤثر برای مدیریت و کاهش ریسک در بازارهای مالی آشنا می‌شویم.

تخصیص دارایی (Asset Allocation)

تخصیص دارایی یعنی تقسیم سرمایه میان انواع مختلف دارایی‌ها مثل سهام، طلا، اوراق قرضه و…

هدف از این کار، ایجاد تعادل بین ریسک و بازده و کاهش تأثیر نوسان یک دارایی بر کل سرمایه است.

تنوع ‌بخشی (Diversification)

تنوع‌بخشی یعنی پخش کردن سرمایه بین دارایی‌های مختلف تا اگر یک بخش از بازار عملکرد ضعیفی داشت، سایر دارایی‌ها بتوانند زیان آن را جبران کنند. این کار مخصوصا برای کاهش ریسک غیرسیستماتیک (ریسک مربوط به شرکت یا صنعت خاص) مفید است. هرچه همبستگی بین دارایی‌های سبد کمتر باشد، ریسک کلی کمتر می‌شود.

نمونه‌هایی از همبستگی:

طلا و دلار آمریکا رابطه معکوس دارند؛ یعنی وقتی دلار ضعیف می‌شود، طلا معمولا گران‌تر می‌شود.
طلا و نفت خام معمولا هم‌جهت حرکت می‌کنند؛ چون افزایش قیمت نفت اغلب باعث افزایش قیمت طلا می‌شود.

کنترل اهرم (Leverage Control)

اهرم را متناسب با میزان تحمل ریسک و استراتژی معاملاتی خود تنظیم کنید. اگر اهل ریسک نیستید، از مارجین بالاتر استفاده کنید تا اهرم شما کاهش یابد. اهرم را مثل کارت اعتباری در نظر بگیرید؛ فقط چون در دسترس است، دلیل نمی‌شود از آن بی‌محابا استفاده کنید. استفاده‌ی هوشمندانه از اهرم می‌تواند بازده شما را افزایش دهد، اما استفاده‌ی نادرست ممکن است تمام حساب معاملاتی را در معرض خطر قرار دهد.

برای مدیریت استفاده از اهرم جدول زیر راهنمای شما خواهد بود

مارجین مورد نیاز	نسبت اهرم	سطح ریسک
0.5%	×200	ریسک بالا
1%	×100	ریسک بالا
3%	×33.3	ریسک متوسط
10%	×10	ریسک کمتر
20%	×5	ریسک کمتر
50%	×2	ریسک کم
100%	بدون اهرم	ریسک بسیار کم

مزایای تحلیل تکنیکال در مدیریت ریسک

تحلیل تکنیکال یکی از ابزارهای کلیدی در مدیریت ریسک معاملات است.

با یادگیری آن می‌توانید:

نقاط مناسب ورود و خروج را شناسایی کنید
سطوح حمایت و مقاومت را تشخیص دهید
حد ضرر استراتژیک تعیین کنید
روندها و الگوهای قیمتی را شناسایی کنید
پارامترهای ریسک را بر اساس اندیکاتورها بسازید

این موارد به شما کمک می‌کند ریسک را کاهش دهید و شانس موفقیت خود را بالاتر ببرید.

قوانین طلایی برای معامله در بازارهای پرنوسان:

از حد ضرر استفاده کنید.

همیشه برای هر معامله حد ضرر بگذارید. در بازارهای نوسانی ممکن است لغزش قیمت (Slippage) رخ دهد و سفارش شما در قیمتی بدتر از انتظار اجرا شود، اما همچنان از ضرر بزرگ‌تر جلوگیری می‌کند.

2. حجم معامله را کاهش دهید.

در معاملات مارجینی، اهرم (Leverage) می‌تواند سود شما را چند برابر کند اما همین عامل در بازارهای متلاطم ممکن است زیان‌ها را هم به همان نسبت بزرگ‌تر کند. هرگز بیش از ۵٪ از کل سرمایه خود را در یک معامله به خطر نیندازید.

در این نوع بازارها بهتر است حجم معاملات را نصف کنید تا فشار ریسک کاهش یابد.

3. تعداد معاملات را محدود کنید.

نوسانات شدید معمولاً با افزایش حجم معاملات همراه است که ممکن است منجر به تأخیر در اجرای سفارش‌ها شود. در شرایط عادی، معاملات آنلاین بر اساس قیمت‌های لحظه‌ای خرید و فروش (Bid/Ask) انجام می‌شوند اما در دوره‌های پرنوسان، ممکن است تأمین‌کنندگان نقدینگی به‌صورت موقت فاصله‌ی قیمتی خرید و فروش (Spread) را افزایش دهند یا قیمت‌های قابل معامله را برای مدت کوتاهی حذف کنند.

در امبر مارکتس، ما با ارائه‌ی اسپردهای ثابت در اکثر شرایط معاملاتی، تلاش می‌کنیم تا تجربه‌ای شفاف، منصفانه و پایدار برای معامله‌گران فراهم کنیم. با این حال، در دوره‌های نوسان بالا توصیه می‌شود از انجام معاملات متعدد خودداری کنید و تنها در شرایطی وارد بازار شوید که سیگنال‌ها و تحلیل‌ها به‌وضوح از استراتژی شما پشتیبانی می‌کنند.

4. به استراتژی خود پایبند بمانید.

در زمان آشفتگی بازار، وسوسه تغییر استراتژی یا واکنش احساسی به نوسانات زیاد است. اما معامله‌گران حرفه‌ای همیشه به برنامه خود پایبند می‌مانند.

احساسات را کنار بگذارید و به استراتژی خود وفادار باشید؛ پیش‌بینی حرکات کوتاه‌مدت بازار تقریباً غیرممکن است.در دوره‌های پرنوسان، به‌جای واکنش احساسی، تمرکز خود را روی کاهش ریسک و حفظ سرمایه بگذارید.

جمع بندی

مدیریت ریسک، پایه و کلید کنترل ضرر در معامله‌گری است و موفقیت در بازار بدون آن ممکن نیست. پیش از هر چیز، همیشه میزان تحمل ریسک خود را بشناسید و بر اساس آن تصمیم‌گیری کنید. داشتن یک استراتژی مدیریت ریسک مشخص که شامل اهرم، نوسان، تنوع دارایی و تخصیص مناسب سرمایه باشد، می‌تواند ضررها را به حداقل برساند و فرصت سوددهی را افزایش دهد. استفاده از حد ضرر به‌عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از استراتژی، به شما کمک می‌کند کنترل معاملات خود را از دست ندهید. در نهایت، پایبندی و انضباط در اجرای این استراتژی‌ها، عامل تعیین‌کننده در محافظت از سرمایه و موفقیت بلندمدت در بازار است.

سوالات متداول

1. ریسک مالی در معامله‌گری دقیقاً چیست؟

ریسک مالی به معنای احتمال متفاوت بودن بازده واقعی سرمایه‌گذاری از بازده مورد انتظار است. به عبارت دیگر، ریسک یعنی امکان از دست دادن بخشی یا تمام سرمایه اولیه در معاملات.

2. رابطه بین ریسک و بازده چگونه است؟

معمولاً هرچه میزان ریسک یک سرمایه‌گذاری بالاتر باشد، پتانسیل بازده آن نیز بیشتر است. این اصل در دنیای مالی با عنوان «توازن ریسک و بازده (Risk/Reward Trade-off)» شناخته می‌شود.

3. مهم‌ترین عوامل افزایش ریسک در معاملات کدامند؟

سه عامل اصلی افزایش ریسک عبارتند از:
o اهرم : استفاده از سرمایه کوچک برای کنترل حجم بزرگ، که سود و ضرر را بزرگ‌تر می‌کند.
o نوسان : تغییرات سریع و شدید قیمت دارایی‌ها.
o روانشناسی معامله‌گر: احساساتی مانند ترس، طمع و امید واهی که تصمیم‌گیری منطقی را تحت تاثیر قرار می‌دهند.

4. چگونه می‌توان ریسک معاملات را کاهش داد؟

می‌توان با استفاده از ابزارهای مدیریت ریسک مانند حد ضرر، تخصیص دارایی، تنوع‌بخشی به سبد سرمایه و کنترل اهرم، ریسک معاملات را کاهش داد. همچنین پایبندی به استراتژی و انضباط در اجرای آن نقش مهمی دارد.

5. تحمل ریسک چیست و چگونه تعیین می‌شود؟

تحمل ریسک نشان‌دهنده میزان توانایی یک فرد در مواجهه با زیان یا کاهش ارزش سرمایه است. این میزان به سه عامل بستگی دارد: درآمد و شرایط شخصی، افق زمانی سرمایه‌گذاری و اهداف مالی فرد.